Atriyal fibrilasyon (AF) 65 yaş üzerindeki kişilerde ve hipertansiyon, kalp krizi, kalp yetersizliği, tiroid hastalıkları (hipertirioidi) olan kişilerde sık görülür. Yaşlıların yaklaşık %8-10’unda AF vardır. Hastalar çoğu zaman çarpıntı ve nefes darlığı hisseder. Kalp yavaş, hızlı veya normal hızda bile olabilir ancak düzensiz kasılır (bakınız EKG Şekil 1 ve 2).
AF bazen ataklar halinde olur geçer, bazen de hayat boyu kalıcı olur. Kalp düzensiz kasıldığı için kalp kulakçıkları içinde küçük pıhtıcıklar gelişir ve bunlar dolaşıma katılıp damarları tıkayabilir. Bu pıhtılar beyin damarlarını tıkandığında inme (felç) inme olur. İnme hastalarının önemli bir kısmında kalıcı konuşma bozukluğu ve kol bacak tutmaması, yatağa bakımlılık gelişir. İnmeyi önleme mümkündür. İnme riski özellikle kalp, tansiyon ve şeker hastalarında yüksektir.
İnmeyi önlemek için riski yüksek olan AF hastalarının kan sulandırıcı ilaçlar kullanmasını öneririz. Bu ilaçlar aspirinden farklıdır. Aspirin, pıhtıya bağlı bu inme türünde yeterli koruma sağlamaz. Coumadin bu amaçla çok kullanılırdı. Ancak düzenli aralıklarla kanda INR tetkiki ile doz ayarı gerekir, zorlukları vardır. Yeni kuşak kan sulandırıcı ilaçlar INR tetkiki gerektirmez ve daha pratiktir. Bu ilaçlarla ayrıca kanama riski daha düşüktür. Bu konuyu kendi doktorunuzla görüşmenizi öneririz.
Şekil 1. AF ritmi. Her “K” işareti bir kalp vurusu sinyalini gösterir. Kalp ritmi düzensiz olduğundan aralıklar düzensizdir.
Şekil 2. Normal kalp ritmi. Her “K” işareti bir kalp vurusu sinyalini gösterir. Kalp hızı düzenlidir; aralıklar eşittir.
Atriyal fibrilasyonu önlemek mümkün mü? Evet, mümkün. Hipertansiyon, şeker hastalığı, yüksek kolesterol ve kalp yetersizliği iyi tedavi edilirse AF riski azalır. Düzenli egzersiz yapanlarda AF riski azalır. Sağlıklı beslenme ve sigarasız bir hayat kalbinizi korur. Aritmi ve felç riskiniz azalır. Hipertansiyon ve tedavisi hakkında burayı tıklayıp bilgi alabilirsiniz.
Atriyal fibrilasyon nasıl anlaşılır? En sık belirti çarpıntıdır. Birkaç dakikadan uzun süren sebepsiz çarpıntı atakları, eforla çabuk yorulma varsa AF den şüphelenmek gerekir.
Atriyal fibrilasyon teşhisi nasıl konur? EKG ile tanı konur. Her çarpıntı yakalamak mümkün değildir. Çoğu zaman Holter EKG kaydı ile AF atağını yakalamak mümkündür. 4 gün ve üzerinde Holter EKG kaydı yapılırsa aritmiyi yakalama şansı en yüksektir. Artık günlük hayatı engellemeyen ve kayıt sırasında duş alınabilen yeni kuşak kablosuz Holter EKG cihazları vardır ve bu cihazların bazıları yapay zeka ile çalışır. Kablosuz Holter EKG ve yapay zeka ile AF tanısı hakkında buraya tıklayıp bilgi alabilirsiniz. Ayrıca bazı akıllı saatler de çarpıntı ve AF uyarısı vermektedir.
Bu sayfalarımız da konuyla ilgilidir:
Kalp yetersizliği teşhisi kondu. Ne yapacağım?
Hipertansiyon tedavisi hakkinda bilgiler
