Peki grip aşısının içinde var, yan etkileri nedir, kimler neden grip aşısı olmalı? Grip aşısının milyonlarca grip vakasını, yüzbinlerce hastaneye yatışı ve binlerce ölümü önlediğini biliyoruz. Özellikle yaşlı bireylerin, kalp hastalığı olanların grip aşısı olmaları önemli.
Grip aşısı nasıl hazırlanır? Bir önceki kış aylarında hastalığa sebep olduğu tespit edilmiş ve gelecek sezon da etkin olacağı tahmin edilen virüslerin karışımı kullanılır. Virüsler çeşitli uygulamalardan geçirilir ve hastalık yapamayacak hale getirilir. Hastalık yapma yeteneği olmayan ancak insan vücudunun bağışıklık sistemini uyaracak özellikleri devam eden bu virüs parçaları uygun dozlarda aşı olarak kullanılır. Grip aşısının içinde, inaktif haldeki virüs parçacıkları ve bağışıklık sistemini daha iyi uyarmak için yumurta proteinlere benzer bazı maddeler) ve moleküller bulunur. Bunların birçoğu doğal olarak var olan maddelerdir. İnanılanın aksine hiçbir grip aşısı alüminyum içermez.
Grip aşısı olsak da grip olur muyuz? Mümkündür. Öncelikle grip aşısı %70-80 civarında etkilidir. Ancak grip gibi yaygın bir hastalık için bu iyi bir korunma oranıdır. Örneğin 2018-2019 yılındaki aşının koruyuculuğu sadece %30 dolayında idi. Aynı yıl ABD’de aşı olması önerilen nüfusun yaklaşık %49’ unun aşılanmasına rağmen yine de 4,4 milyon grip vakası, 58.000 hastane yatış ve 3500 ölüm önlenmiştir. Diğer yandan, grip aşısı sonrası bağışıklık 2-3 hafta içinde gelişir. Bu süre zarfında gripli bir hastayla karşılaşmak hastalık sebebi olabilir.
Kimler grip aşısı olmalı? Avrupa Kardiyoloji Derneği, Amerikan Kalp Derneği, ülkemizdeki ilgili kurumlar ve uzmanlık dernekleri aşağıdaki kişilerin grip aşısı olmalarını önermektedir:
- 50 yaş ve üzerindeki kişiler,
- Bağışıklık sistemi zayıf olanlar (kanser tedavisi alanlar, HIV taşıyıcıları),
- Hamileler veya grip sezonunda hamile kalmayı planlayanlar,
- Kronik hastalıkları olanlar: akciğer, nörolojik hastalıkları veya böbrek hastalığı bulunan kişiler. Kalp ve dolaşım sistemi hastalıkları nedir? Kalp krizi, kalp yetersizliği, koroner arter hastalığı, by-pas ameliyatı, koroner damarlara, beyin damarlarında veya bacak atardamarlarına stent takılması, bunlar kalp damar hastalıklarına örnektir.
- Huzurevleri ve bakımevlerinde yaşayan kişiler,
- Hastane, huzurevi ve bakımevi çalışanları: Hastalara ve yaşlı kişilere hizmet veren tüm çalışanların (sağlık profesyonellerinin ve idari personelin) grip aşısı olmaları önerilmektedir.
Aşı temininde sınırlılık varsa, Covid-19 salgını sırasında olduğu gibi en riskli kişilerin aşılanmasına öncelik verilmesi gerekir.
Hamileler grip aşısı olabilir mi? Evet, gebeler (hamileler) veya gebe kalmayı planlayanlar grip aşısı olabilir. Grip aşısı gebelikte düşüklere neden olmaz. Tam tersine gebelik sırasındaki grip enfeksiyonu tehlikelidir ve anne karnındaki bebekte (fetüste) gelişim anomalilerine sebep olabilir.
Grip aşısının yan etkileri nedir? Aşı yapılan yerde kısa süreli kızarıklık, şişlik veya ağrı olabilir. Birkaç gün devam edebilen kırgınlık hissi olabilir. Bunlar geçicidir ve hafiftir. Alerjik reaksiyonlar çok nadirdir. Unutmayın, reçete ile satılan tüm ilaçlar ve aşılar çok ciddi bilimsel denetim ve takiplere tabidir. Yararından daha fazla risk yaratacak bir ürün piyasaya çıkamaz, piyasada kalmaya devam edemez. Yan etki endişesi veya bilgi kirliliği ile ilaç ve aşıların gerekli hallerde kullanılmaması halindeki risk olası yan etki riskinden çok daha fazladır.
Grip aşısı ne zaman olmalı? Kış aylarında artan grip vakalarına karşı korunma sağlamak için Ekim ayının ilk haftalarında, en geç Ekim sonunda aşı olmanız en uygunudur. Grip aşısı sonrası vücutta koruyucu antikorlar 2-3 haftada oluşur. Sonbahar aylarında aşı olmak bu yüzden önerilir, ancak aşı temin edemeyip olamayan kişilerin mart ayına dek aşı olmaları da uygun ve yararlıdır.
Unutmayın hem grip mevsimi başladı hem de Covid-19 riski devam ediyor. Önümüz kış. Kendinizin ve sevdiklerinizin sağlığı için toplu taşıma ve kapalı ortamlarda maske takmayı da ihmal etmeyin. Sağlıklı günler dileriz.
Not: Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Kalp hastalığı riskiniz ve detaylı aşı uygulaması hakkında hekiminize danışın. Arzu ederseniz kalp sağlığınız için aşağıdaki linkten randevu alabilirsiniz.
Kaynaklar ve ilgili diğer yazılar:
