Hayır, herkeste değil.
Ama yıllarca kullandık, neden?
1990 lı yıllara dek olan saha çalışmaları aspirin alanlarda kalp krizi, felç ve kalp yetersizliği başta olmak üzere kalp damar hastalıklarının daha az görüldüğüne işaret etmekteydi. Bu sebeple uzun yıllar özellikle kalp hastalığı riski olanlarda koruyucu amaçla 80-150 mg/gün dozunda aspirin önerilirdi. Ancak sonuçları güvenilir ve daha kapsamlı yeni araştırmalar aspirinin her zaman böyle bir koruyucu etkisi olmadığını gösterdi.
Aspirin hakkında yeni araştırmalar:
Kalp hastalığı riski olan kişiler günde bir aspirin veya plasebo alacak şekilde rastgele iki gruba ayrılıp tedavi ve takip edildi. Her iki gruptaki hastalara gereken şekilde yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol tedavisi ayrıca ve mutlaka verildi. Süre sonunda aspirin almanın bu grup hastalarda ilave bir koruyucu etkisinin olmadığı anlaşıldı. Bu durum şeker hastalığı olanlar için de olmayanlar için de benzerdi.
Aspirin neden yararlı olmadı?
Geçmiş döneme göre artık yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol hastalıkları daha yaygın ve daha iyi tedavi edilebiliyor. Damar sertliği ve pıhtının en sık sebepleri arasında olan yüksek tansiyonun ve yüksek kolesterolün tedavi edilmesi aspirinin yararının önüne geçmiş görünüyor. Zaten çok sayıdaki klinik çalışma yüksek kolesterol ve hipertansiyon tedavisinin kalp krizi ve felç riskini azalttığını kanıtlamıştı. Bu nedenle yüksek kolesterolü ve yüksek tansiyonu daha iyi tedavi edilen kişilerde aspirinin ilave yararı olmadığı düşünülüyor.
Kimler aspirin kullanmalı?
Aşağıdaki kişilerin, aktif kanama vb. tıbbi bir engel yoksa, yaşam boyu aspirin (ve kolesterol tedavisi) almaları gerekir:
- Kalp krizi geçirmiş olanlar,
- Bacak atardamarlarında tıkayıcı hastalık olanlar (periferik arter hastalığı),
- Boyun şah damarlarında tıkayıcı hastalık olanlar,
- Kalp damarlarına (koroner arter) veya bacak atardamarlarına stent takılmış olanlar
- Koroner by-pas ameliyatı olanlar,
- Bacak atardamarlarında by-pas ameliyatı olanlar.
Bunun dışında kalan ve kalp krizi ve felç riski yüksek olan kişilerin yine de bir kısmının koruyucu amaçla aspirin almaları gerekebilir. Ancak riski olan herkesin aspirin kullanması doğru değildir. Unutmayın, aspirin dahil her ilacın yan etkisi olabilir. Özellikle 70 yaş üzerindeki kişilerde kanama riski yüksektir. Beklenen faydanın olası yan etkiye göre daha fazla olduğu durumlarda ilaç öneririz. Kalp krizi ve felç riskinin doktor tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Prof. Dr. Ali Serdar Fak, http://www.draliserdarfak.com
Kalp kontrolü için bu linkten hemen randevu alabilirsiniz.
Aşağıdaki sayfalarımız da yararlı olabilir:
- Kalp krizi riskimi nasıl öğrenebilirim?
- Kalp krizi nedir, belirtisi nedir?
- Hipertansiyon tedavisi hakkında pratik bilgiler
- Kolesterol tedavisi hakkında en sık sorulan sorular
Kaynaklar:
