Biküspit aort en sık görülen doğumsal kalp hastalığıdır. Toplumda %1-2 oranında görülür. Sıklığı erkeklerde kadınlara göre 2 kat daha fazladır. Aort atardamarındaki kapağın 3 parçalı (3 yaprakçık) yerine 2 parçalı olması halidir (Şekil). Yani aort kapağında doğuştan gelen bir şekil farklılığıdır. Bu şekil farklılığı zamanla kapak yapısında bozulmaya, kireçlenmeye ve kapakta darlık (iyi açılamama) ve yetmezlik (iyi kapanamama) sorunlarına da neden olur. Turner sendromu olanlarda biküspit aorta sıklığı daha fazladır.
Hastalık genelde yıllarca sessizdir ve çoğunlukla genç yaşlarda tesadüfen teşhis edilir. Muayene sırasında duyulan kalp üfürümü bu hastalığın tek belirtisi olabilir. Tanı kardiyolog tarafından ekokardiyografi ile kesinleştirilir. Biküspid aorta genelde 30-40’ lı yaşlara dek önemli bir şikayete neden olmaz. Şikayet ve sorunlar genelde 40’ lı yaşlardan itibaren ortaya çıkar.
Biküspid aortanın belirtisi nedir?
- Aort kapağı darlığına veya yetmezliğine bağlı olarak efor sırasında, eforla gelen nefes darlığı, çabuk yorulma, angina şeklinde göğüs ağrısı.
- Kalp ritim sorunları (aritmi), efor sırasında çarpıntı,
- Muayene sırasında kalpte üfürüm duyulması,
- Aort anevrizması ve buna bağlı sorunlar,
- Kapakta infeksiyon (endokardit),
- Tedavi edilmemiş, ilerlemiş olgularda ani ölüm riski mevcuttur.
Biküspid aorta tedavisi ve takibi nasıldır ?
- Yılda bir kez muayene ve ekokardiyografi yapılmalıdır, hastalık ilerleme göstermeye başladığında daha sık takip ve kontrol gerekir,
- Tedavi çoğu zaman şikayetler başlayınca ve şikayet tablosuna göre planlanır,
- Aort kapağındaki darlık ve/veya yetmezlik, kalp büyümesine ve kalbin fonksiyonlarında bozulmaya neden olur. Bu durum erken dönemde ilaç tedavisi gerektirir. Çoğu zaman beta bloker grubu ilaçlar ve diüretik (idrar söktürücü) ilaçlar şikayetleri hafifletir.
- Aort kapağındaki darlığın veya yetmezliğin belirli bir dereceye ulaşması halinde ameliyat gerekir. Ameliyat zamanlamasında geç kalınmaması önemlidir. Kapak hastalıklarında kalp yetersizliği ilerledikten sonra ameliyatın riski artar ve sağlayacağı fayda azalır. Ameliyatın uygun zamanda planlanabilmesi için düzenli EKO takipleri önemlidir.
- Bazı olgularda aort anevrizması da gelişebilir; anevrizmanın ilerlememesi için ilaç tedavisi gerekir. Aort çapı belirli bir boyuta ulaştığında aortta yırtılma (disseksiyon) riski artar, bu sebeple de ameliyat gerekebilir.
Biküspit aort kapağında ameliyat ne sıklıkla gerekir?
Biküspit aort kapağı olan her 5 kişiden 4’ünde zamanla ameliyat gereklidir. Ameliyat, kalp kapağının değiştirilmesi veya tamiri şeklinde olabilir. Kapağın yapısı ve EKO bulgularına göre bu karar verilir.
Biküspit aort ameliyatı nasıldır, TAVI olur mu?
- Biyoprotez kapak takılabilir (domuz veya sığır dokusundan). Avantajı: Ameliyat sonrası hayat boyu kan sulandırıcı kullanmak gerekmez. Dezavantajı: Biyoprotez kapağın yaklaşık 10 yıl sonra yenilenmesi gerekebilir.
- Protez kapak. Avantajı: Daha dayanıklı ve uzun ömürlüdür. Dezavantajı: Hayat boyu kan sulandırıcı kullanmak gerekir.
- Kapak onarımı yapılabilir. Özellikle kapak yetmezliğinin ön planda olduğu olgularda tercih edilir.
- Kapak değişimi kateter ile ameliyatsız yapılabilir (TAVI).
- Bazen pulmoner arterdeki (sağ kalpten akciğere giden atardamar) kapak alınıp aort kapağı yerine kullanılabilir (Ross ameliyatı).
Biküspit aortu olanlar nelere dikkat etmeli?
- Sigara, tütün ürünleri kullanmayın, kullanıyorsanız bırakın.
- Hipertansiyon, kolesterol gibi hastalıkların daha dikkatli tedavi edilmesi gereklidir.
- Çoğu zaman normal bir yaşam sürmek mümkündür. Ancak egzersiz/spor yaparken başkalarıyla veya kendinizle yarışmayın. Bu konuda doktorunuzun tavsiyelerine uyun.
- Hipertansiyon, kolesterol gibi hastalıkların daha dikkatli tedavi edilmesi gereklidir.
- Yukarıda belirtilen şikayetleriniz varsa, hemen kalp doktorunuza başvurun.
- Tedavinizin zamanında planlanabilmesi için kontrollerinizi aksatmayın.
Prof. Dr. Ali Serdar Fak, http://www.draliserdarfak.com
Kalp kontrolü için bu linkten hemen randevu alabilirsiniz.
Aşağıdaki sayfalarımız da yararlı olabilir:
- Aort anevrizması nedir, nasıl tedavi edilir
- Hipertansiyon tedavisi hakkında pratik bilgiler
- Yüksek kolesterol tedavisi hakkında pratik bilgiler
Kaynaklar:
