1. Hipertansiyon belirti verir mi? Hayır, hipertansiyon yani yüksek kan basıncı sinsi bir hastalıktır; çoğunlukla belirti vermez. Bazı kişilerde başağrısı, ense ağrısı olabilir ancak çok yüksek kan basıncına rağmen kişilerin çoğu hiç bir belirti hissetmez.
2. Normal kan basıncı (tansiyon) kaçtır? Kalp sağlığı için ideal değer: büyük 120 mmHg ve altında, küçük tansiyon 80 mmHg ve altındaki değerlerdir. Tüm yetişkinlerde, her yaş için normal değerler aynıdır. Yaşlılık tansiyonu diye bir tarif yoktur. 140 veya 90 mmHg üzerindeki değerler tedavi gerektirir. Başka hastalıklar varsa tedaviye daha erken başlamak gerekebilir.
3. Hipertansiyonun sebebi nedir? Hipertansiyona sebep olan çok sayıda sebep biliyoruz. Ancak esas sebep genetik, ailesel yatkınlıktır. Çok seyrek durumlar dışında hipertansiyon sebebini aramayız, tedavisi de sebebe göre değişmez. Yaptığımız tetkikler sebebini aramak için değil, yüksek kan basıncının vücuda zarar verip vermediğini görmek ve insülin direnci, şeker hastalığı, kolesterol yüksekliği ve böbrek hastalığı gibi diğer sorunları ortaya koymak içindir. Bu tetkikler sonrası her hasta için uygun tansiyon ilacına karar veririz. EKG ve ekokardiyografi yüksek tansiyona bağlı kalp veya aort büyümesini ve hasarını gösterir. 24 saat tansiyon Holter ile yüksek tansiyonun şiddetini daha iyi değerlendirmek mümkündür. Ayrıca tansiyon ilaçlarının yeterli olup olmadığı da 24 saat Holter tansiyon kaydı ile en iyi şekilde anlaşılabilir.
4. Hipertansiyonun zararı nedir? Hipertansiyon, tedavi edilmezse kalp krizi, inme (felç), aort anevrizması (balonlaşma) yırtılması ve erken ölüm riskini artırır. Zamanında ve uygun ilaçlarla tedavi edildiğinde tüm bu risklerin azaldığını bilimsel kanıtlarıyla biliyoruz.
5. “Annemde, babamda tansiyon 70 yaşında başladı, bende 30 neden?” Çünkü kuşaklar arası fark var. Modern hayat, daha az hareket, artan kilo ve çevresel nedenlerle ailesel hipertansiyon yatkınlığı günümüzde daha erken yaşlarda ortaya çıkıyor. 25-30 yaşındaki kişilere hipertansiyon tanısı koyduğumuzda artık ne yazık ki pek şaşırmıyoruz.
6. Hipertansiyon ilaçsız tedavi edilebilir mi? Hipertansiyon hafif derecedeyse ve henüz vücuda zarar vermemişse, ilaçsız takip denenebilir. Kilo vermek, tuzu azaltmak, düzenli egzersiz yapmak, içiyorsanız sigarayı bırakmak ve sağlıklı beslenmek bazen yeterli olabilir. Ancak yaş ile birlikte hipertansiyonun şiddetinin artacağını unutmamak gerekir. Ayrıca orta ve üzeri şiddette hipertansiyon varsa veya vücuda, damarlara zarar vermişse ilaç tedavisi mutlaka gerekir ve yararlıdır.
7. İlaçlar “böbreği ve karaciğeri bozar mı?” Hayır. İlaçların bu tür yan etkileri yoktur. Böbreği ve damarlara hasra veren hipertansiyonun kendisidir. İlaçların hafif yan etkileri olabilir ve zaten geçicidir.
8. Tansiyon ilaçları alışkanlık yapar mı? Hayır. Hipertansiyon zaten kronik ve çoğu zaman hayat boyu devam eden bir hastalıktır. Sürekli ilaç kullanmamızın sebebi ilaçlara alışkanlıktan değil, tansiyonun sürekli tedavi gerektiren bir hastalık olmasındandır. Ayrıca, hipertansiyonun şiddeti zamanla, yaşla artar, düzenli klinik takip bu nedenle çok önemlidir. Tedavi yeni başladığında hastalarımızı iki-üç haftada bir görür, ilaç dozuna karar veririz. Bu sırada evde günde iki kez tansiyon ölçmeniz gerekebilir. Doz kesinleştikten ve kan basıncı normal değere geldikten sonra, haftada bir gün sabah akşam tansiyon takibi alışkanlığı edinin. Bu linke tıklayıp tansiyon takip çizelgesi bilgisayarınıza indirebilirsiniz.
Sağlığınıza, kalbinize dikkat edin.
Dr. Ali Serdar Fak
Aşağıdaki sayfalarımız da konuyla ilgilidir:
- Hipertansiyon ilaçları hakkında bilmek istedikleriniz, bilmeniz gerekenler.
- Kalp ilaçları erkeklerde sertleşme bozukluğu yapar mı?
- Kalp sağlğı için egzersi önerileri, kim, ne zaman, ne kadar?
Blimsel kaynak:
