BT koroner anjiyografi ve kalp krizi riski analizi

BT koroner anjiyografi nasıl çekilir? BT koroner anjiyografi sırasında sıvı bir madde koldaki herhangi bir toplar damardan verilir. Opak madde (radyoopak madde veya radyokontrast madde) damardan verildikten sonra vücuttaki tüm damarlara ve kalbi besleyen atardamarlara da (koroner arterlere) dağılır. Opak madde röntgen ışınlarına pek geçirgen değildir; bu yolla silüet görüntü alınmasını sağlar. Koroner arterlerin içini tam olarak doldurduğunda kalbin seri video görüntüsü çekilir. Bilgisayar yardımıyla bu görüntülerden kalp damarları ayrıca netleştirilir, büyütülür. Damarların içinde plak (kolesterol plağı) ve buna bağlı daralmalar varsa tüm damar boyunca darlık yüzdeleri hesaplanır.

BT koroner anjiyografinin farkı nedir? Bizim yani kardiyologların yaptığı koroner anjiyografide kateter kullanılır. Kateter kasıktaki veya koldaki atardamardan vücuda ilerletilir ve opak madde kateter vasıtasıyla doğrudan koroner arterler içine enjekte edilir.

BT anjiyografide ise opak madde koldaki toplardamardan verilir. BT anjiyografide ve klasik anjiyografide de aynı opak madde kullanılır. Her iki tetkikte röntgen ışınları ile görüntü alınır, radyasyon mevcuttur.

BT anjiyografiyi radyoloji uzmanı (radyolog), kateterli anjiyografiyi ise kardiyoloji uzmanları (kardiyolog) yapar.

BT koroner anjiyografinin riski var mıdır? Kullanılan opak maddeye bağlı olarak alerji (özellikle iyot alerjisi) riski vardır. Opak madde vücuttan böbrek yoluyla atıldığı için böbrek hastalığı / yetmezliği varsa, ayrıca böbreklere zarar verebilir.

Radyasyon mevcuttur, ancak kabul edilebilir ve emniyetli miktardadır.

Agatston testi / skoru nedir? BT anjiyografi sırasında veya ayrıca yapılabilen bir ölçümdür. Agatston skoru koroner arterlerdeki kalsiyum birikimini ölçer. Kalsiyum birikimi damar sertliği (ateroskleroz) ile ilgilidir. Agatston skoru ne kadar yüksekse damar sertliği o kadar ilerlemiş demektir ve kalp krizi o kadar yüksektir.

Agatston skoru yüksek ne demek? Genelde sabit bir rakam veya yüzde verilir. Agatston skoru 100-300 arası yüksek risktir. Agatston skoru 300 ün üzerindeyse kalp krizi geçirme riski çok yüksek demektir. Benzer yaş ve cinsiyetteki kişilerin kalsiyum oranına göre ise yüzde (%) değer verilir; bu değer %75 in üzerindeyse kalp krizi riski yine çok yüksek demektir.

BT koroner anjiyografi, kim çektirmeli, ne zaman çekilmeli? Muayene ve kan tetkikleri gibi her zaman yol gösteren yöntemlerle kalp krizi riskini belirlemek mümün değilse veya ilave bilgiler gelecekse BT aniyografi ancak o zaman yapılmalıdır. Efor testi genel olarak %70-80 üzerindeki damar darlıklarını zaten gösterir. Bu derece ilerlemiş darlıklar günlük hayatta şikâyete sebep de olabilir.

Daha az darlıklar hatta darlık yapmayan kolesterol plakları efor testinde belirti vermez; ancak bu plakların varlığı kalp hastalığının, damar sertliğinin başladığına işarettir. Koroner arterlerde darlık oluşturmayan kolesterol plak varlığında da kalp krizi riski vardır.

Damar sertliğinin başlamış ve henüz sessiz (sinsi) durumda olduğu bu durumlarda BT anjiyografi tedavi planı için biz kardiyologlara yardımcı olabilir.

BT anjiyografinin yararı nedir, BT anjiyografi herkese gerekli mi? BT anjiyografi sessiz plaklardan başka koroner damardaki ateroskleroz hasarını da çok erkenden saptamamıza yardım eder. Bu durumda kolesterol düşürücü tedaviye erken başlanması kalp krizini ve felç gibi diğer hastalıkları önler.

Daha önceden kalp krizi geçirmiş, koroner by-pass (baypas) ameliyatı olmuş veya koroner damarlara stent takılmış kişilerde BT anjiyografinin ilave yararı çok azdır. Hatta koroner stentlerin varlığı sebebiyle görüntü bozulur, sağlıklı bilgi edinmemiz zordur.

BT anjiyografi herkese tarama amaçlı yapılacak bir tetkik değildir. Olası riskleri ve maliyeti göz önünde tutarak gereken kişilere yapılmalıdır.

Tüm bu nedenlerle BT anjiyografi kardiyoloji uzmanının kararı ile yapılmalıdır.

BT anjiyografi yapıldıktan sonra tedavi yine kardiyoloji uzmanı tarafından planlanmalıdır.

Dr. Ali Serdar Fak

Aşağıdaki sayfalarımız da konu ile ilgilidir:

1. Kalp krizi belirtileri nedir, kalp krizi şüphesinde ne yapmalı?
2. Kalp yetersizliğinin tedavisi nasıldır, nelere dikkat etmek gerekir?
3. Kalp ilaçları sertleşme bozukluğu yapar mı?

Kalp Krizi Riski Analizi:

Kalp sağlığınızı korumak kalbinizi tehdit eden riskleri bilmekle mümkündür. Bu riskler genetik olabileceği gibi hayat tarzınız ile de ilişkili olabilir. Kalp krizini, felci, ani ölümü en az % 20 ile % 40 oranında önlemek bugün bilimsel olarak mümkündür.