Sıcak çarpması herkes için tehlikelidir. Ancak kalp hastalıkları ve özellikle kalp yetersizliği olanlarda bu risk daha fazladır. Çünkü:
- Kalp yetersizliği olanlarda sıcak hava kalbin yükünü artırır.
- Kalp yetersizliğinin tedavisi için kullandığımız ilaçların sıcak havada etkileri değişebilir.
- Kalp yetersizliği olanlar sıcak havadan ve yol açacağı tehlikelerden daha hızlı ve daha fazla etkilenirler.
Sıcak çarpmasının belirtileri nelerdir?
- Halsizlik,
- Yorgunluk,
- Baş ağrısı,
- Kaslarda ve karında kramp,
- Aşırı terleme,
- Huzursuzluk,
- Susama hissi,
- Nefes darlığı veya hava açlığı,
- Önlem alınmazsa giderek uyku hali, nöbet ve koma gelişebilir.
- Dikkat; yaşlılarda ve çocuklarda belirtiler sessiz olabilir.
Sıcak çarpması halinde ne yapmalı?
- Derhal serin ve havadar bir yere geçin.
- Varsa, üzerinizdeki kalın kıyafetleri çıkarın ve soğuk uygulama ile vücut sıcaklığını azaltmaya çalışın.
- Olanak varsa soğuk duş alın.
- Bol su, sıvı için. Doğal maden suyu iyi bir içecektir.
- Kalp yetersizliği olanlar için maden suyundaki fazla tuz zararlı olabilir, doktorunuza danışın.
- Şekerli veya alkollü içeceklerden uzak durun.
- Uyku hali veya bilinç değişikliği olan kişilere damar yolu ile sıvı vermek gerekir, tıbbi yardım alın, çağırın. Bilinç bulanıklığı varsa ağız yolu ile su, sıvı, ilaç vermeyin, nefes borusuna kaçabilir; “aspirasyon” (veya aspire etmek) dediğimiz tehlikeli bir soruna yol açabilir.
Sıcak çarpması riski kimlerde daha fazladır?
- Sıcak çarpması riski yaşlılarda daha fazladır: Yaşlılarda damar sertliği sorunları sıktır, kalp hastalığı riski daha yüksektir. Yaşlıların susama hissi azalmıştır. Birçok nedenle suya erişimleri güç olabilir. Yaşlılar birçok hastalık nedeniyle çok sayıda ilaç kullanıyor olabilir; ilaç yan etkileri aşırı sıcaklarda artabilir.
- Sıcak çarpması riski kalp hastalarında daha fazladır: Sıcakta kalbin iş yükünün artması zaten kalp sorunu olan kişilerde kalp yetersizliğini, kalp krizini, aritmileri kolayca tetikleyebilir.
- Sıcak çarpması riski küçük çocuklarda daha fazladır: Küçük bünyelerin sıra dışı şartlara uyum sağlaması daha zordur. Bebekler ve küçük çocuklar kendi bakımlarını sağlayamazlar.
- Sıcak çarpması riski kronik hastalıkları olanlarda (KOAH, kronik böbrek hastaları, diyabet, vb) daha fazladır.
Lütfen dikkat edin:
- Uygun saatler: Günün en sıcak olduğu saatlerde 11.00 -16.00 arasında zorunlu değilseniz dışarıda olmayın.
- Uygun mekanlar: Doğrudan güneş ışığına maruz kalmayın. Kolayca havalanan, serin ve gölge yerleri tercih edin.
- Sıcak havada nasıl giyinmeli: Güneş ışığını yansıtacak açık renk kıyafetler, pamuklu veya keten giysiler tercih edin. Şapka, güneş gözlüğü, güneş şemsiyesi kullanın.
- Sıcak havada nasıl beslenmeli: Normal bir günde en az 2000 – 2500 cc (2-2,5 lt) su – sıvı ihtiyacımız vardır. Sıcak hava dalgası esnasında daha fazla sıvı almanız gerekir. Çay, kahve veya kolalı ve alkollü içecekler vücuttan sıvı kaybını artırır; sıcak günlerde bu içecekleri azaltın; tercih etmeyin. Yine de tercih ederseniz ilave su almayı unutmayın. En iyisi su veya doğal maden suyudur. Maden sularında tuz (sodyum tuzu) fazla olabilir, doktorunuza danışın. Hafif yemekler tüketin. Bol olarak çiğ sebze ve meyve tüketin.
- Sıcak havada kalp yetersizliği ilaçları: İdrar söktürücü ve kalp koruyucu ilaçlar özellikle sıcak havada vücuttan elektrolit kaybına ve tansiyon (kan basıncı) düşmesine sebep olabilir. İdrar söktürücü ilaç dozunu azaltmak gerekebilir, bu durumu doktorunuz ile mutlaka konuşun. Elektrolit kaybına karşı, potasyum ve magnezyum içeren yeşil sebze ve meyve tüketiminizi artırın. Her gün iki porsiyon salata (kıvırcık ve yeşil ağırlıklı) ve en az iki meyve tüketin.
- Sıcak havada hareket ve egzersiz: Doğrudan güneş altında egzersiz yapmayın. Alışık olduğunuz miktardaki eforu mutlaka sabah 11:00 öncesi akşam güneş battıktan sonra yapın. Mümkünse sıcak hava dalgası geçene dek dış ortamda egzersiz yapmaya ara verin.
Aşağıdaki sayfalarımız da yararlı olabilir:
Kalp yetersizliği teşhisi kondu, ne yapmalıyım?
Kalp yetersizliğinin tedavisi nasıldır?