Artık hastalık çoğunlukla Omicron variantı ile oluşuyor. Omicron ise, ilk virüse ve sonraki Delta variantına göre akciğer belirtilerinden çok üst solunum yolu belirtilerine neden oluyor. Hastalığın seyri sırasında aşağıdaki belirtiler çok sık olur:
- Boğaz ağrısı, yanma hissi,
- Baş ağrısı
- Burun akıntısı, nezle hali,
- Yüksek ateş,
- Yaygın kas-eklem ağrıları,
- Kuru, inatçı öksürük,
- Halsizlik, bitkinlik,
- Uyku bozuklukları.
Bu belirtiler kişiye göre çok hafif veya çok şiddetli olabilir.
Bu belirtiler hastaneye gitmenizi gerektirmez.
Covid belirtileri varsa ne yapmalı?
Aşağıdaki öneriler tüm Covid (+) hastalar için geçerlidir:
- Mutlaka dinlenin, kendinizi yormayın.
- Bol sıvı için.
- İyi ve yeterli beslenin; bol vitamin içeren mevsim sebze ve meyveleri tüketin. Bol protein içeren yemeklerle beslenin.
- Düzenli ve yeterli uyuyun. Hiç değilse Covid (+) olduğunuz sürede günde 8 saat uyumaya özen gösterin.
- D ve C vitamin destekleri almanız gerekebilir; doktorunuza sorun.
- Kendinizi izole edin. Omicron eski virüslere göre çok hızlı ve kolay bulaşıyor. Siz hafif atlatabilirsiniz ancak sizin bulaştırabileceğiniz kişilerde hastalık ağır seyredebilir, ölümle sonuçlanabilir.
- İzolasyon için:
- En az 5 gün, mümkünse ayrı oda tuvalet, banyo kullanın.
- Hane içinde mutlaka maske takın, varsa birlikte yaşadığınız kişiler de maske taksınlar..
- Bulunduğunuz mekanı sık ve yeterli havalandırın.
- Ortak havlu vb hijyenik malzemeler kullanmayın
Hastalığın seyri nasıldır?
Omicron ile olan hastalık çoğunlukla boğazda yanma, boğaz ağrısı ile başlıyor. Boğaz kuruluğu, nezle, burun akıntısı çok sık olmakta. Çoğu hastada sadece baş ağrısı, alın ve göz etrafında ağrı, ses kalınlaşması görülmekte. Dördüncü veya beşinci günlerde öksürük başlayabilir. Öksürük bazen inatçı ve şiddetli olabiliyor. Genelde hastalık belirtileri 5-8 gün şiddetli olmakta, 9-10 günde azalıp geçmesi beklenmekte. Bazı hastalarda halsizlik ve bitkinlik çok uzun, haftalar sürebiliyor.
Covid olup, testin negatif çıkması mümkün mü?
Mümkündür. Omicron ile bu durumu daha sık görmekteyiz. Testin negatif olması test materyalinin (sürüntünün) alınış şekline, miktarına, zamanlamasına ve kullanılan tekniğe bağlı olabilir. Covid (+) kişiyle temasınız olduysa ve sizde de Covid ile uygun belirtiler varsa testiniz negatif bile olsa Covid gibi davranıp gereken önlemleri almanızda yarar vardır.
Covid hastalarının ilaç alması gerekir mi?
Hastalığı evde geçirmekte olanlar için özel bir tedaviye gerek yoktur.
- Ateş, kırıklık ve kas ağrıları için “parasetamol” içeren ilaçlardan alabilirsiniz.
- Karaciğer hastalığınız yoksa bu ilaçların 500 mg lık tabletlerinden günde en fazla 4-5 adet alabilirsiniz. Her bir tableti 1 su bardağı su ile yutun.
- Dikkat: bazı parasetamol ilaçlarının içinde kafein vb ilave maddeler vardır; dikkat edin, bu tür katkılar olmayanlarını tercih edin.
- İlaç kullanımı konusunda her zaman doktorunuza danışın.
Covid hastaları kalp ve tansiyon, şeker ilaçlarını almaya devam etmeli mi ?
Daha önce kullanmakta olduğunuz tüm kalp, tansiyon ve şeker ilaçlarınızı almaya devam ediniz.
Kalp, tansiyon veya şeker ilaçlarınızın Covid-19 süreci üzerine olumsuz bir etkisi yoktur. Tam tersine sizi koruyacaktır.
Şeker hastalığı sebebiyle insülin kullanıyorsanız ve Covid sırasında yemek yemenizde bariz azalma olduysa insülin dozunuzu azaltmanız gerekebilir, doktorunuza danışın.
Hipertansiyonu olanlarda hastalık seyri sırasında, yüksek ateş, ağrı, stres vb. nedenlere bağlı olarak kan basıncında (tansiyonda) dalgalanmalar görülebilir. Bu sebeple kan basıncınızı eskiye göre daha sık ölçün. Sabah akşam birer kez ölçmenizde yarar var. Tansiyon ölçüm tablosunu PDF olarak buradan indirebilir ve kullanabilirsiniz.
Covid hastalarının aspirin (veya kan sulandırıcı) alması gerekir mi?
Her Covid hastasının aspirin veya kan sulandırıcı ilaç alması gerekli veya yararlı değildir. Bu konuda ayrıntılı bilgiyi ilgili sayfamızda bulabilirsiniz.
Bu konuda doktorunuza danışın; kişiye göre öneri almanız uygundur.
Ne zaman doktor / tıbbi yardım / ambulans yardım çağırmak gerekir ?
- Ateş düşürücü ilaçlara rağmen düşmeyen ateş,
- Nefes darlığı,
- Şiddetli öksürük olursa 112 yi arayıp yardım isteyin.
Covid-19 gidişatı evde nasıl takip edilebilir?
Özellikle yaşlı veya kronik kalp hastalığı olanlarda Covid-19 akciğer tutulumu kanda oksijen eksikliğine (hipoksi) sebep olabilir. Bu durum bazen belirti vermeyebilir. Bu durumu önceden anlamak için parmak ucundan oksijen düzeyini ölçmek iyi bir yöntemdir.
Parmaktan oksijen nasıl ölçülür?
- Bu amaçla eczaneden veya medikal dükkânlardan “parmak oksimetresi” cihazı alabilirsiniz.
- Parmak ucuna takacağınız cihazın ekranında oksijen düzeyi % olarak görülür.
- Normal oksijen düzeyi % 95 ve üzeridir.
- Parmak soğuksa, terliyse yanlış ölçüm olabilir.
- Günde 4-5 kez, her defasında arka arkaya birkaç kez ve dikkatli ölçüm yapın. Israrla % 92 nin altındaysa tıbbi yardım almanızda yarar vardır.
Covid-19 seyri hakkında özet:
- Covid-19 çoğunlukla evde, dinlenmekle geçer, endişe etmeyin.
- Aşılı kişililerde özellikle hafif seyretmektedir.
- Aşınızı olun; hatırlatma dozlarınızı eksik bırakmayın.
- Hastalık semptomları başladığında kendinizi mutlaka izole edin, hastalığın yayılmasını önleyin.
17 Ocak 2022 , Prof. Dr. Ali Serdar Fak, www.draliserdarfak.com
Aşağıdaki sayfalar da sizin için yararlı olabilir:
- Sinovac aşısı olanlar 3. aşıyı Biontech olsun mu ? Kalp hastaları Biontech aşısı olabilir mi ? – Prof. Dr. Ali Serdar Fak (draliserdarfak.com)
- Aspirin Covid-19 hastalığından korur mu ? – Prof. Dr. Ali Serdar Fak (draliserdarfak.com)
- 60 sn de Doğru Tansiyon Ölçmek – Prof. Dr. Ali Serdar Fak (draliserdarfak.com)